Karabük Üniversitesi (KBÜ) Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Pompeiopolis Antik Kenti Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, antik dönemin zaman ölçme yöntemlerini dijital teknolojilerle incelemeyi amaçlayan Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) destekli projede araştırmacı olarak görev alıyor.
Karabük Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük’ün araştırmacı olarak yer aldığı TÜBİTAK destekli projede, Pompeiopolis Antik Kenti’nde bulunan ve MS 2. yüzyıla tarihlenen mermer güneş saati dijital teknolojilerle incelenecek.
Kastamonu Üniversitesinden Doç. Dr. Ömer Fatih Tekin’in yürütücülüğünü üstlendiği "Güneş Saati Üzerinden Zamanın İzinde: Paphlagonia Bölgesi ve Pompeiopolis Antik Kenti’nin Bilim Tarihi Açısından Analizi ve Dijital Modellemesi" başlıklı projeyle, Anadolu’nun antik dönemdeki bilimsel birikiminin araştırılması hedefleniyor.
Araştırmanın odağında, Kastamonu’nun Taşköprü ilçesindeki Pompeiopolis Antik Kenti’nde 2021 yılı kazılarında ortaya çıkarılan ve MS 2. yüzyıla tarihlenen hemicyclium tipi mermer güneş saati bulunuyor.
Projede eser, arkeolojik özelliklerinin yanı sıra antik çağda bilimsel bilginin üretimi, matematiksel hesaplamalar ve günlük yaşamda zaman ölçümü açısından da değerlendirilecek.
Çalışma kapsamında güneş saatinin çalışma prensipleri ve teknik özellikleri incelenerek güneşin hareketlerinden yararlanılarak zamanın nasıl ölçüldüğü ve dönemin astronomik bilgilerinin uygulamaya nasıl aktarıldığı araştırılacak. Arkeoloji, bilim tarihi, astronomi, matematik ve coğrafya alanlarını bir araya getiren projeyle Pompeiopolis’in bilimsel birikiminin ortaya konulması amaçlanıyor.
Projenin önemli aşamalarından birini dijital belgeleme ve üç boyutlu modelleme çalışmaları oluşturuyor. Fotogrametri, bilgisayar destekli tasarım ve dijital modelleme araçları kullanılarak güneş saatinin üç boyutlu modelinin hazırlanması planlanıyor.
Bilgisayar destekli ışık ve gölge simülasyonlarıyla eserin farklı mevsimlerde ve günün farklı saatlerinde nasıl çalıştığının incelenmesi hedefleniyor. Böylece güneş saatinin işlevinin daha ayrıntılı anlaşılması ve antik dönemin zaman ölçme teknolojilerinin deneysel yöntemlerle değerlendirilmesi öngörülüyor.
Projeyle arkeolojik buluntuların tarihi özelliklerinin yanı sıra bilimsel işlevleri ve dönemin bilgi birikimiyle ilişkilerinin de incelenmesi amaçlanıyor.
Paphlagonia Bölgesi’ni bilim tarihi perspektifinden ele alacak çalışmanın, antik Anadolu’da bilimsel bilginin üretimi, gündelik yaşamdaki kullanımı ve farklı coğrafyalara aktarılması konularına ışık tutması bekleniyor.